Artrose is een gewrichtsaandoening die kan voorkomen in alle gewrichten. Ook in de rug, dan noemen we het spondylose. Een synoniem voor artrose is slijtage.
Een gewricht heeft een beschermend binnenlaagje van kraakbeen en gewrichtsvloeistof, als een gewricht gedurende langere tijd niet soepel beweegt slijt dat laagje. Het lichaam reageert daarop door nieuw bot aan te maken en een steriele ontsteking te ontwikkelen, dat noemen we artrose. Door deze bot nieuwvorming blijft het gewricht stroef en daardoor zal de artrose zichzelf vervolgens onderhouden. Ook worden de pijnzenuwen in het gewricht continu geprikkeld en zullen de pijnsignalen veranderen. Het is een neerwaartse spiraal die niet te stoppen is. Maar de snelheid waarin de artrose verergert is wel beïnvloedbaar.
De oorzaak van het niet soepel bewegen van een gewricht kan veel oorzaken hebben. Het kan zijn dat uw huisdier vanaf de geboorte al een niet zo mooi scharnierend of een niet zo’n mooi aangelegd gewricht heeft gehad. Dat hij door trauma het gewricht anders is gaan belasten, dat er door bijvoorbeeld overgewicht of het ontlasten van de andere poten overbelasting plaats vindt of dat er in het verleden een infectieuze of niet infectieuze ontsteking (reuma) in het gewricht plaats heeft gevonden.
Soms is het interessant om achter de primaire oorzaak te komen en zo verdere slijtage van het gewricht te voorkomen. Soms is de primaire oorzaak een minimale afwijking waar niets aan te doen is of is de oorzaak al verdwenen. Wat de oorzaak ook is geweest; het gevolg is de artrose, het probleem waar uw huisdier nu van verdacht wordt.
Om artrose en vooral soms de oorzaak ervan vast te stellen, kunnen we een röntgenfoto maken. De mate waarop de artrose aanwezig is, zichtbaar is op een röntgenfoto, staat echter niet in verband met de hoeveelheid last die uw huisdier heeft. Met andere woorden, het is mogelijk dat we nog maar amper artrose op de röntgenfoto zien, maar uw huisdier wel heel veel last heeft en het is ook mogelijk dat we juist heel veel artrose op de röntgenfoto zien, maar dat uw huisdier maar minimaal last laat zien. Om die reden kiezen we er vaak voor om geen röntgenfoto’s te maken, maar naar het beeld wat uw huisdier laat zien te kijken.
Het eerste signaal van artrose is stijf opstaan na een periode van rust. Na een paar stappen mank te hebben gelopen lijken de problemen weer verdwenen te zijn. Dit heet startkreupelheid. Opvallend is dat de startkreupelheid of stijfheid opvallender en langer aanwezig is na een actieve dag of wandeling. De klachten kunnen erg variëren in de loop der tijd.
Als dierenarts zien wij als eerste dat een gewricht niet meer maximaal gebogen of gestrekt kan worden, dat het dier pijn aangeeft bij (over-)strekken of (over-)buigen of dat het gewricht crepiteert (voelt of klinkt alsof er zand in zit). Ook kan een gewricht wat dikker of warmer aanvoelen en soms zelfs gezwollen zijn. Soms vinden we meteen een primaire oorzaak, maar soms ook niet. Niet alle symptomen hoeven aanwezig te zijn.
Heel vaak zien we dat het dier thuis amper pijn aan lijkt te geven. Dit komt omdat de pijnzenuwen door de chronische pijnprikkel in het gewricht veranderen. Ze geven de pijn nog wel door maar het dier gaat zich eerder ontzien dan piepen.
Signalen waar u op kan letten zijn:
- Meer slapen
- Minder bewegen
- Springen en spelen
- Sjokken
- Rustiger opstaan en gaan liggen
- Uitglijden
- Niet meer of rustiger de trap oplopen
- Zichzelf minder verzorgen
- Borstelen niet meer fijn vinden
- Aanraken minder fijn vinden
- Ook kan het zijn dat hij juist een beetje overprikkeld raakt en irritatie van andere organen als overdreven pijnlijk wordt ervaren
- Start kreupelheid
- Kreunen en piepen
- Wandelingen minder goed vol kunnen houden
- Langer moeten herstellen
Niet bij alle dieren komen alle signalen voor.
Hoe langer de artrose aanwezig is hoe meer de beweging van uw huisdier belemmerd wordt en hoe meer last hij ervan zal krijgen. (Het kan zelfs zo zijn dat uw huisdier nu nog geen pijn of kreupelheid laat zien en we het vermoeden van artrose enkel nog baseren op de bewegelijkheid van de gewrichten.)
Artrose kunnen we niet beter maken, maar we kunnen wel de voortgang ervan afremmen. Hoe eerder we met de behandeling beginnen, hoe langer het duurt voordat Saar er last of meer last van gaat krijgen.
De behandeling van artrose bestaat uit verschillende componenten en samen noemen we ze een 'artrose regime'.
Aangepaste beweging.
"Wel bewegen maar niet overbelasten”.
De mate en soort van de beweging bepaalt de ernst van de klachten.
Snelle wendingen en draaiingen zijn irriterend voor het gewricht en zorgen eerder voor pijn.
Recht lijning aan de riem laten lopen, op een gelijke ondergrond en niet teveel springen en draaien is het beste voor het gewricht.
Zorg ook dat het gewricht altijd, elke dag, gelijk belast wordt en niet teveel overbelast wordt. Het is beter om elke dag een zelfde afstand te wandelen, dan in het weekend 2x zoveel als door de week.
Zwemmen is heel goed, het overbelast de gewrichten niet en zorgt toch dat het dier kan bewegen.
Apporteren in het water kan bijvoorbeeld heel goed, terwijl apporteren op het grasveld de gewrichten overbelast. Ook het lopen in mul zand, zoals bijvoorbeeld de duinen, wordt afgeraden.
Hoe sterker de spieren echter, hoe stabieler en dus minder belast het gewricht wordt, vandaar dat bewegen wel belangrijk is. Hoeveel uw huisdier kan bewegen is afhankelijk van de reactie erna. Maar voorkom hoe dan ook overbelasten.
Pas de omgeving aan.
Niet alleen de ondergrond en de soort van bewegen ondersteund, maar ook in huis kunt u de beweging van uw huisdier ondersteunen.
- Gebruik bijvoorbeeld een loopplank voor de auto.
- Leg een kleed onder de mand, zodat hij grip heeft bij het opstaan.
- Vermijd gladde vloeren.
- Vermijd traplopen.
- Vermijd de noodzaak van korte draaien (bv. Voor een kat; neem een ruimere kattenbak)
- Kies een comfortabel, wat hoger ligbed waarin uw dier zich niet in hoeft op te rollen.
Lichaamsgewicht en voeding
Een hond met overgewicht belast de gewrichten te zwaar door zijn omvang. Heeft uw hond last van overgewicht en artrose? Dan is het verstandig om hem/haar af te laten vallen. Bij honden is dat makkelijker dan bij mensen; ze moeten of minder eten, of meer bewegen. (in dit geval dus wel regelmatig en zonder overbelasten) Klachten van artrose zijn bij honden met overgewicht zo'n 4x eerder en 4x erger aanwezig dan bij honden met een normaal gewicht.
Minder eten kan door minder eten te geven (en minder tussendoortjes) maar kan ook door voeding te geven waar minder calorieën per gram inzitten. Dit zijn de zogenaamde light voedingen of de voedingen speciaal voor honden met gewrichtsproblemen. De voedingen voor honden met gewrichtsproblemen hebben ook een verhoogd gehalte met omega 3 vetzuren, wat de ontsteking in het gewricht remt. Daarnaast hebben ze een verhoogd gehalte aan anti-oxidanten, glucosamines, chondroïtine sulfaat en L-Carnitine, allemaal stoffen die de voortgang van de artrose afremmen.
Er zijn verschillende van deze voedingen voor honden met gewrichtsproblemen maar de beste effecten zien we met Royal Canin Joint Mobility en Hills J/D.
Wilt u de voeding van uw hond liever niet aanpassen dan kunt u de glucosamine, chondroïtine sulfaat en de antioxidanten ook als voedingssuplement toedienen. Er zijn verschillende producten op de markt maar de beste effecten zien wij met Doils Joint van NML Health. Deze kan alleen gegeven worden of in combinatie met Fortiflex van Virbac, Glucachon van AA-vet, Flexadin van Vetoquinol of Cosequin DS van Novartis voor nog meer ondersteuning.
Fysiotherapie
Door fysiotherapie kunnen subtiele over- en onder belastingen van de gewrichten in een vroeg stadium worden aangepakt. Ook kunnen door aangepaste oefeningen de spieren worden getraind zodat relatieve overbelasting in eerste instantie door de spieren en niet meteen door het gewricht worden opgevangen. Ook adviezen van de fysiotherapeut over hoe en hoeveel te bewegen specifiek voor uw hond zijn handig. Wij hebben goede ervaringen met Dierfysiotherapeut Anouk Blijlevens van Mijn Hond & ik in Dongen en Hydrodogs in Moergestel.
Monoklonaal antilichaam gericht tegen NGF
NGF staat voor Nerve Growth Factor, oftewel de zenuwgroeifactor. Het is een van de signaalstofjes die een rol spelen in de vicieuze cirkel van pijn en ontsteking bij artrose.
Librela (voor honden) en Solensia (voor katten) is een monoklonaal antilichaam die maandelijks onder de huid geinjecteerd moet worden. Eenmaal in het lichaam bindt het antilichaam aan NGF, zodat deze zijn werk niet meer kan doen en de pijn wordt verlicht.
Het antilichaam is een biological, het wordt daarom door het lichaam als een normaal eiwit afgebroken en heeft dan ook vrijwel geen bijwerkingen.
Monoklonale antilichamen werken minder goed bij spondylose (artrose in de rug) en bij zeer ernstige artrose. Als het effect na 2-3 maanden niet voldoende is, dan stoppen we ermee en gaan we over op NSAID’s. Ook als de antilichamen al gedurende langere tijd gegeven worden en het wordt minder werkzaam omdat de artrose verergert is, of als de kosten niet reeël zijn gaan we over op NSAID.
NSAID's
Dit zijn ontstekingsremmende pijnstillers. De pijnstillende component verbeterd de kwaliteit van leven en de ontstekingsremmende component remt de voortgang van de atrose. Dit laatste is de belangrijkste reden om deze medicatie in te zetten en daarom heeft ook een hond met minimale pijnklachten nog baat bij het geven van een NSAID.
Er zijn verschillende NSAID's, de ene hond heeft een betere reactie bij middel A en de andere hond een betere bij middel B. welk middel voor uw hond het meest passend is moeten we uitproberen.
NSAID’s hebben effect op de maag, darmen en nieren. Als er klachten van maag en darmen zijn dan is het verstandig te stoppen met het geven van de NSAID en contact op te nemen.
Ook adviseren we 1-2x per jaar in het bloed de conditie van de nieren te controleren als uw huisdier eenmaal veelvuldig NSAID’s krijgt
Ondanks alle maatregelen zal er op termijn een situatie ontstaan die niet plezierig is voor de hond maar hoe lang deze termijn is, is afhankelijk van de leeftijd en het karakter van het dier, de primaire oorzaak en mate waarin de artrose aanwezig was op het moment dat u met het afremmen ervan bent begonnen.
Hoe dan ook staat de levenskwaliteit van uw huisdier voor ons voorop, we houden deze goed in het oog en passen de behandeling zoveel mogelijk aan op de specifieke situatie van uw huisdier.
Voor meer informatie, de behandeling en begeleiding van uw huisdier kunt u altijd contact met ons opnemen.
