Sinds een paar maanden heerst er weer een besmettelijk virus. Dit keer de Aviaire Influenza
H5N1: Vogelgriep. Vogelgriep is een zeer besmettelijk virus dat heerst onder vogels. Wilde vogels kunnen het overbrengen naar bedrijfsmatig gehouden vogels (zoals leghennen). En om die reden is er sinds oktober 2025 een ophok- en afschermplicht voor risicovogels.
Risicovogels zijn kippen, kalkoenen en andere hoenderachtigen, ganzen, eenden en andere watervogels, fazanten, struisvogels en andere loopvogels en ook spreeuwen.
Ophok- en afschermplicht
Ophokplicht houdt in dat vogels (hoenderachtigen en watervogels) die bedrijfsmatig gehouden worden binnen moeten blijven, zodat ze niet in contact kunnen komen met wilde vogels. Ook
zijn er strengere bezoekregels. In bedrijven waar vogels gehouden worden mag alleen bezoek komen als dat echt nodig is en er zijn strenge hygiënemaatregelen voor bezoekers.
Afschermplicht houdt in dat houders van loopvogels, hobbymatige vogelhouders en kinderboerderijen, hun buitenren moeten afdekken zodat contact met wilde vogels zo minimaal mogelijk is. Ook zijn evenementen met vogels niet toegestaan en gelden er strengere regels om vogels te vervoeren. Dierentuinen mogen wel bezoek ontvangen maar alleen als de vogels in een volière zitten. Bij kinderboerderijen mag het bezoek niet bij de verblijfplaatsen van vogels komen. Bedrijven die deze vogels houden en ook hobbymatige vogelhouders mogen enkel bezoek ontvangen als dat echt nodig is.
Melding maken
Houders van deze risicovogels zijn ook verplicht om een melding te maken als er meer dieren doodgaan dan normaal. Zeker als de dieren symptomen hebben van vogelgriep. Mocht u een
wilde vogel zien met verschijnselen van de vogelgriep mag u dat melden bij de terreinbeheerder of meldpunt 144. Raak de vogel niet aan.
Symptomen
Vogelgriep geeft bij vogels binnen 3-14 dagen na besmetting een of meerdere van de volgende symptomen:
- Sloomheid
- Geen geluid meer maken
- Minder eten en drinken
- Minder of een slechte kwaliteit eieren leggen
- Niezen en hoesten of ademhalingsproblemen
- Zenuwverschijnselen
- Oogontsteking
- Zwelling en blauwverkleuring van de lellen en de kammen
- Diarree
- Sterfte
Kunnen andere dieren ook vogelgriep krijgen?
Zover bekend kunnen varkens, geiten, schapen, vossen, zeehonden, konijnen, fretten, bunzings, honden, katten en ook mensen vogelgriep krijgen.
Niet van elkaar maar via wilde vogels. Het komt wel maar heel zelden voor.
Normale hygiënemaatregelen zoals handen wassen en niet in contact komen met uitwerpselen van vogels en dode vogels lijken voldoende te zijn ter bescherming.
In november 2025 is in Nederland voor het eerst vogelgriep bij twee overleden katten aangetoond. Eerder was er wel aangetoond dat katten en honden afweerstoffen tegen het virus bij zich konden dragen en in een aantal andere landen was ook aangetoond dat honden en katten ziek konden worden van het virus. Maar in Nederland was het virus nog niet eerder bij overleden katten aangetoond.
Symptomen die katten en honden zouden kunnen krijgen van vogelgriep zijn: koorts, hijgen, benauwdheid, sloomheid, oogontsteking, loopneus, rode ogen, slijmerige afscheiding uit de neus
en ogen, zenuwverschijnselen, zoals trillen of wankel lopen.
De twee kittens waren zo’n twee maanden oud en hadden een week of drie eerder contact gehad met een karkas van een wilde vogel. De moederkat had dit meegenomen en ze hadden er waarschijnlijk van gegeten. De drie volwassen katten, waaronder de moeder, en ook melkgeiten die op dezelfde locactie aanwezig waren zijn onderzocht en hadden geen vogelgriepvirus bij zich. De eigenaren zijn ook niet ziek geworden. Vier andere kittens uit hetzelfde nest, die al bij nieuwe eigenaren
woonden, zijn ook ziek geworden en overleden. Zij zijn niet onderzocht maar hadden symptomen die ook bij vogelgriep zouden kunnen passen.
Het advies vanuit de overheid is nu om contact met (dode) wilde vogels zoveel mogelijk te beperken, eten van rauw vlees en rauwe eieren te voorkomen en bijvoorkeur ook het drinken van water waar ook vogels mee in contact zijn geweest te voorkomen. Als een dier kort na het contact met een (dode)
vogel, griepachtige verschijnselen vertoont is het advies om deze te testen op het vogelgriepvirus en zolang als er klachten zijn binnen te houden. Normale hygiëne maatregelen, zoals handen wassen, lijken voldoende te zijn om besmetting van eigenaren te voorkomen. U laten likken en het dier in bed laten slapen wordt afgeraden.
Al met al is het risico van besmetting van hond, kat of mens met vogelgriep erg klein en is oplettendheid verstandig. Maar zorgen lijken niet nodig.
